Colexio de Avogados de Santiago

Portada

Carlos — 2008-04-01T10:23:33Z

- Nº 3 out-dec 2007

Editorial

Carlos — 2008-04-01T10:23:06Z

Carta do Decano

Estimados compañeiros:

Estades lendo o último número da revista colexial do presente ano 2007. Cremos que pouco a pouco a revista vai acadando o obxectivo que tanto dende a Xunta de Goberno, coma dende o consello de redacción nos propuxemos, que non é outro que ser o vehículo para transmitirmos as nosas noticias colexiais, ser o reflexo das nosas inquietudes así como doutras persoas que, aínda que están dentro da engrenaxe da Xustiza, non gozan da condición de Avogados. Para iso sigo dicindo que é esencial que todos colaboredes neste proxecto, e podédelo facer con artigos de diversa índole, nomeadamente xurídicos, ou de simples comentarios sobre cuestións que dende o punto de vista de Avogados, nos poidan preocupar. Por iso anímovos a que fagades entrega deles na secretaría do colexio. Igualmente o consello de redacción, a cuxos compoñentes non cansarei de agradecer a súa colaboración, segue aberto a novas incorporacións.

A portada deste exemplar está dedicada a María Medalla Milagrosa, unha das compañeiras máis veteranas no exercicio da profesión como colexiada compostelá. Sirva iso de humilde homenaxe a todas aquelas compañeiras que levan tempo exercendo a nobre profesión da avogacía. Houbo momentos en que ser muller e avogada non era doado (hoxe en día, moitas veces tampouco é un camiño de rosas) e compañeiras como a protagonista da nosa cabeceira teñen o mérito, poucas veces recoñecido, de superar dificultades e incomprensións que moitas veces seguro que atopou.

En canto á actividade colexial, conseguiuse neste mes de decembro asinar o convenio coa Dirección Xeral de Catastro, despois de dous anos de negociacións. Creo que é un feito importante, e pediría que estivésedes especialmente atentos ás circulares que poidamos enviar para explicarvos polo miúdo as vantaxes para nós e para os nosos clientes do referido convenio.

Imos comezar a negociar tamén convenios coas asociacións de comerciantes, en concreto con ACOTES e Santiago Centro, coa intención de que todos nós teñamos vantaxes ao comprar nos establecementos asociados a esas institucións.

Estamos a pechar a programación dos cursos para o primeiro trimestre, coa intención de levar a cabo un dentro do ámbito penal, que duraría aproximadamente dous meses, en dúas sesións semanais. Tamén están previstos outros de diferentes materias; dun e outros manterémosvos informados. Non esquece en todo caso a frustrada, dúas veces, charla da Lei de sociedades profesionais, lei esta de capital importancia para nós.

O vindeiro 18 de xaneiro celebraremos a tradicional festa patronal, co acto de entrega das medallas de ouro do colexio na sede do Pazo de Fonseca. Neste acto tamén levaremos a cabo o acto de xura ou promesa de novos letrados, así como un acto de irmandade co Colegio de Abogados de Melilla. Acabaremos coa correspondente cea. En relación coas medallas, este ano no apartado de colexiados, a Xunta de Goberno decidiu concederlla ao noso compañeiro Santiago Nogueira Romero, e no apartado de non colexiados, á UMAD. A ambos os dous a nosa maior felicitación.

Pouco me vou referir ao contencioso que temos co Colexio de Avogados da Coruña. Só quero transmitirvos que dende a Xunta de Goberno do Colexio de Santiago se vai cumprir a legalidade e de ningún modo imos facer unha renuncia dos dereitos da institución. Iso si, sen caer en descualificacións e sempre, e por riba de todo, co respecto e admiración que nos merece tanto o Colexio da Coruña, como os membros da súa Xunta e todos os seus colexiados.

Só me queda por desexarvos bo ano 2008.

Unha aperta

O Decano

Novas avogacía

Carlos — 2008-04-01T10:17:55Z

Novidades Lexislativas

Últimas Novidades

Convenio con Catastro: punto de información catastral

Publicación dos Estatutos do Colexio de Avogados de Santiago de Compostela

Artigo 2º.- Ámbito territorial

Novidades Lexislativas

Lei 7/2007, do 21 de maio, de medidas administrativas e tributarias para a conservación da superficie agraria útil e do Banco de Terras de Galicia. BOE núm. 171 do 18/07/ 2007.

Lei 8/2007, do 13 de xuño, de Policía de Galicia. BOE núm. 171 do 18/ 07/ 2007.

Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia. BOE núm. 171 do 18/07/ 2007.

Lei 10/ 2007, do 28 de xuño, de reforma da disposición adicional terceira da Lei 2/2006, do 14 de xuño, de dereito civil de Galicia. BOE núm. 226 do 20/09/2007.

Lei 11/ 2007, do 27 de xullo, galega para a prevención e o tratamento integral da violencia de xénero. BOE núm. 226 do 20/09/2007.

Lei 12/2007, do 2 de xullo, pola que se modifica a Lei 34/1998, do 7 de outubro, do sector de hidrocarburos, co fin de adaptala ao disposto na Directiva 2003/55/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 26 de xuño de 2003, sobre normas comúns para o mercado interior do gas natural. BOE núm. 158 do 03/07/ 2007.

Lei 13/2007, do 2 de xullo, pola que se modifica o texto refundido da Lei de ordenación e supervisión dos seguros privados, aprobado polo Real decreto lexislativo 6/2004, do 29 de outubro, en materia de supervisión do reaseguro. BOE núm. 158 do 03/07/ 2007.

Lei 15/2007, do 3 de xullo, de defensa da competencia. BOE núm. 159 do 04/07/ 2007.

Lei 16/2007, do 4 de xullo, de reforma e adaptación da lexislación mercantil en materia contable para a súa harmonización internacional con base na normativa da Unión Europea. BOE núm. 160 do 05/ 07/ 2007.

Lei 20/2007, do 11 de xullo, do Estatuto do traballo autónomo. BOE núm. 166 do 12/07/ 2007.

Lei 21/ 2007, do 11 de xullo, pola que se modifica o texto refundido da Lei sobre responsabilidade civil e seguro na circulación de vehículos a motor, aprobado polo Real decreto lexislativo 8/2004, do 29 de outubro, e o texto refundido da Lei de ordenación e supervisión dos seguros privados, aprobado polo Real decreto lexislativo 6/2004, do 29 de outubro. BOE núm. 166 do 12/07/ 2007.

Lei 22/2007, do 11 de xullo, sobre comercialización a distancia de servizos financeiros destinados aos consumidores. BOE núm. 166 do 12/ 07/ 2007.

Real decreto 1032/ 2007, do 20 de xullo, polo que se regula a cualificación inicial e a formación continua dos condutores de determinados vehículos destinados ao transporte por estrada. BOE núm. 184 do 02/ 08/ 2007.

Real decreto 1131/ 2007, do 31 de agosto, polo que se fixa a redución dos dereitos arancelarios dos notarios e dos rexistradores mercantís contida na disposición transitoria terceira da Lei 272007, do 15 de marzo, de sociedades profesionais. BOE núm. 210 do 01/ 09/ 2007.

Real decreto 1514/ 2007, do 16 de novembro, polo que se aproba o Plan xeral de contabilidade. Entrará en vigor o día 01/ 01/2008 e será de aplicación nos termos previstos no presente real decreto para os exercicios que se inicien a partir da devandita data. Derroga integramente o Real decreto 1643/1990, do 20 de decembro.

Real decreto 1515/ 2007, do 16 de novembro, polo que se aproba o Plan xeral de contabilidade de pequenas e medianas empresas e os criterios contables específicos para microempresas. Entrará en vigor o día 01/ 01/2008 e será de aplicación nos termos previstos no presente real decreto. Establece na disposición transitoria primeira un réxime transitorio xeral para a aplicación do Plan xeral de contabilidade de pequenas e medianas empresas no primeiro exercicio que se inicie a partir do 01/ 01/2008, e recolle algunhas excepcións na disposición transitoria segunda.

Orde EHA/2007/ 2007, do 28 de xuño, pola que se desenvolve parcialmente o Real decreto 939/2005, do 29 de xuño, polo que se aproba o Regulamento xeral de recadación, en relación coas entidades de crédito que prestan o servizo de colaboración na xestión recadatoria da Axencia Estatal de Administración Tributaria. BOE núm. 163 do 09/ 07/ 2007.

Orde do 10 de outubro de 2007 pola que se aproban os estatutos do Colexio de Avogados de Santiago de Compostela. DOG núm. 205 do 23/10/2007.

Acordos adoptados pola Xunta Xeral de Maxistrados da Audiencia Provincial da Coruña na sesión do 5 de xullo de 2007 Co fin de unificar criterios en materias comúns ás ordes xurisdicionais civil e penal, seguindo a orde do día da convocatoria, adoptáronse os seguintes acordos:
1.- As seccións civís deixan sen efecto o acordo 6º, do apartado B, da Xunta de Maxistrados que tivo lugar o 30 de novembro de 2006, en canto á forma de aplicar o xuro previsto no artigo 20 da Lei de contrato e seguro. No sucesivo farase o cómputo seguindo a doutrina establecida pola sentenza número 251/ 2007, do 1 de marzo de 2007, do Pleno da Excma. Sala Primeira do Tribunal Supremo.
2.- As seccións civís, no sucesivo, aplicarán a doutrina establecida polas sentenzas número 429 e 430 de 2007, do 17 de abril de 2007, ambas as dúas do Pleno da Excma. Sala Primeira do Tribunal Supremo, e en consecuencia os danos persoais sufridos nun accidente de circulación quedarán fixados de acordo co réxime legal vixente no momento da produción do feito que ocasione o dano; pero a cuantificación económica da indemnización farase atendendo aos valores do baremo do ano en que se produza a alta definitiva do prexudicado. Os acordos anteriores non afectan ás seccións penais, que seguirán a doutrina establecida pola Excma. Sala Segunda do Tribunal Supremo.
3.- Ante a problemática xurdida sobre a determinación da responsabilidade civil derivada das colisións de vehículos con animais procedentes de cotos de caza, no período intermedio da entrada en vigor da Lei estatal 17/2005, do 19 de xullo, e a entrada en vigor da Lei autonómica galega 6/2006, do 23 de outubro (pola que se deu unha nova redacción ao artigo 23.1 da Lei de caza galega), entendendo que esta se limitou a adaptar a Lei de caza á normativa estatal, como se menciona na súa exposición de motivos, acórdase que debe aplicarse a normativa estatal.

Inicio

Últimas Novidades

Lei orgánica 15/2007, do 30 de novembro, pola que se modifica a Lei orgánica 10/1995, do 23 de novembro, do Código penal en materia de seguridade viaria. (BOE núm. 288 do 01-12-2007). Esta lei entrará en vigor o día seguinte ao da súa publicación no Boletín Oficial do Estado, salvo o parágrafo segundo do artigo 384 do Código penal, recollido no apartado oitavo do artigo único desta lei, que entrará en vigor o 1 de maio de 2008.

Lei 40/2007, do 4 de decembro, de medidas en materia de seguridade social.

Inicio

Convenio con Catastro: punto de información catastral

Un paso máis. Creo que esta é a mellor definición que podemos darlle á posta en marcha dun Punto de Información Catastral no Colexio de Avogados. Un paso máis, pero non polo que iso implica na dotación de novos servizos colexiais, senón, sobre todo, pola súa incidencia na axilidade e economía de tempo que, cada día máis, o exercicio profesional nos esixe.

A sinatura, neste mes de decembro, do Convenio de colaboración en materia de xestión catastral subscrito entre o noso Colexio e a Dirección Xeral do Catastro permitirá a consulta, así como a obtención de certificacións e presentación de declaracións catastrais de alteración, respecto da información incorporada á Base de Datos Nacional do Catastro, todo iso a través da xestión que realizará o Colexio mediante o acceso á oficina virtual.

Os requisitos de acceso aos devanditos datos catastrais seguen sendo os mesmos, é dicir, se non actuamos en nome propio, habemos de contar coa oportuna autorización do cliente-titular catastral, pero o que cambia radicalmente é o tempo que habemos de empregar na obtención das certificacións, xa que co novo servizo que se crea o único desprazamento que habemos de realizar será ata a sede do Colexio, quen será o encargado de xestionar as nosas solicitudes catastrais. Deste modo e dada a relevancia que o noso ordenamento outorga no tráfico xurídico ordinario aos datos que constan no Catastro creo, sinceramente, que vai ser un servizo que a maioría imos usar frecuentemente e que, deste modo, o resultado obtido vai minimizar totalmente tanto o esforzo que se realice en formación de persoal, como o tempo que se dedique ao devandito labor xestor.

Como a cuestión, evidentemente, merece unha importancia e explicación detida, pareceunos, tanto aos membros da Comisión de Novas Tecnoloxías coma aos da Xunta de Goberno que, sen prexuízo da cumprida información que se faga chegar a través das circulares, será conveniente realizar unhas xornadas prácticas sobre o funcionamento do devandito servizo. Tan pronto se fixe a data das devanditas xornadas, comunicarásevos oportunamente.

M.ª Jesús Vieito Mayo
Deputada Xunta de Goberno
Presidenta Comisión NNTT

Inicio

Artigo 2º.- Ámbito territorial.

O seu ámbito territorial abrangue a circunscrición dos partidos xudiciais de Santiago de Compostela, Padrón, Negreira, Arzúa e Ordes.

Acordo da Xunta de Goberno do Ilustre Colexio de Avogados de Santiago de Compostela do 04/12/2007

“ÁMBITO TERRITORIAL DO ILUSTRE COLEXIO DE AVOGADOS DE SANTIAGO DE COMPOSTELA”

AXunta de Goberno do Ilustre Colexio de Avogados de Santiago de Compostela, na sesión que tivo lugar o 04/12/2007, tomou entre outros o seguinte acordo:

“Logo de ver a Orde do 10 de outubro de 2007, da Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza, pola que se aproban os estatutos do Ilustre Colexio de Avogados de Santiago de Compostela (publicada no DOG núm. 205 do 23 de outubro de 2007 e que entrou en vigor aos 20 días da súa publicación) e que no artigo 2 dos ditos estatutos, referido ao “Ámbito territorial”, se establece que o ámbito territorial do Ilustre Colexio de Avogados de Santiago abarca a circunscrición dos partidos xudiciais de Santiago de Compostela, Padrón, Negreira, Arzúa e Ordes, esta Xunta de Goberno, por unanimidade, ACORDA:

Comunicarlles aos letrados que teñan o seu domicilio profesional único ou principal nos partidos xudiciais de Padrón, Negreira, Arzúa e Ordes que a partir do día 01/01/2008 deberán figurar como letrados exercentes residentes no Ilustre Colexio de Avogados de Santiago de Compostela.

Aqueles letrados que teñan o seu domicilio profesional único ou principal nestes catro partidos (Padrón, Negreira, Arzúa e Ordes) e que figuraban dados de alta no Ilustre Colexio de Avogados de Santiago como exercentes non residentes pasarán automaticamente a partir do 01/01/2008 á condición de exercentes residentes deste colexio.

A partir do 01/01/2008 o Ilustre Colexio de Avogados de Santiago de Compostela asumirá a xestión e organización dos servizos de asistencia letrada ao detido e quenda de oficio nos partidos xudiciais de Padrón, Negreira, Arzúa e Ordes.

As listas de asistencia letrada ao detido e da quenda de oficio seguiranse a facer como ata o de agora, por partidos xudiciais, entre os letrados destes partidos. Non obstante, para darse de alta nas devanditas listas o letrado deberá figurar como exercente residente no Ilustre Colexio de Avogados de Santiago de Compostela.

Comunicarlles este acordo aos letrados destes catro partidos xudiciais; á Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza; á Dirección Xeral de Xustiza; ao Ilustre Colexio de Avogados da Coruña; ao Ilustre Colexio de Procuradores de Santiago de Compostela; aos xulgados de Padrón, Negreira, Arzúa e Ordes; ás autoridades policiais e da Garda Civil con xurisdición nos catro partidos xudiciais afectados; ás alcaldías dos concellos que están integrados nestes partidos xudiciais; ao presidente da Audiencia Provincial da Coruña; ao presidente da Sección 6ª da Audiencia Provincial da Coruña con sede en Santiago; á Deputación Provincial da Coruña; ao Delegado do Goberno en Galicia; ao Consello da Avogacía Galega e ao Consello Xeral da Avogacía Española.”

Inicio

Entrevista

Carlos — 2008-04-01T10:17:09Z

MARÍA MEDALLA MILAGROSA RODRÍGUEZ MARTÍNEZ: Colexiada núm. 511 do ICA de Santiago, é unha das colexiadas con máis antigüidade do ICA de Santiago.

“Eu son produto dunha época na que as mulleres eramos educadas para casar e ter fillos. As que traballabamos fóra da casa eramos poucas, e con dobre xornada, por unha banda avogadas e por outra, nais de familia. E sempre tivemos certa querenza a non deixar desatendidas unhas cousas en detrimento das outras, o que nos supuxo un grande esforzo porque, ademais, os homes de entón non eran os homes de agora”

Que recordos garda da súa época universitaria? Entrei na universidade con 16 anos e con 21 xa tiña a titulación. Cando me licenciei, na miña promoción eramos cinco mulleres. Todas terminaron traballando fóra da casa, pero a única que se dedicou ao exercicio libre penso que fun eu.

Eramos poucos alumnos en xeral, nada que ver coa grande afluencia de xente que hai agora, que penso responde non só ao querer ter unha carreira senón a que tela facilita o acceso a un gran número de oposicións para as que antes non se esixía a licenciatura.

Sempre pensou en dedicarse ao exercicio?

Tiña claro que quería ser avogada, a pesar de que non tiña un contorno familiar relacionado co mundo da profesión. Pensei tamén na xudicatura, pero cando eu estudaba as mulleres non podiamos ser xuízas. Cando terminei a carreira si, pero non me animei a ser da primeira promoción de opositores a algo tan gordo, así que ao final optei polo que pensaba desde o principio, ser avogada con despacho. Antes de colexiarme fixen prácticas; a pasantía era a forma de aprender o oficio. Podíaste colexiar automaticamente cando terminabas a carreira, pero as persoas prudentes buscaban a posibilidade de facer prácticas cun avogado con experiencia -non había avogadas con experiencia para buscar- que chegado un determinado momento, segundo como te desenvolveses no traballo, aconsellábache colexiarte e exercía de padriño.

Como foron os comezos na profesión?

Cando eu empecei era raro que houbese mulleres na profesión. Eramos unhas doce colexiadas, a maioría das cales viñan de familias relacionadas coa profesión. No meu caso fíxoseme un pouco máis complicado.

Ao principio, ía presenciar os preitos dos demais, pasaba a mañá no xulgado vendo os compañeiros para aprender as técnicas, a mecánica, se se tiñan que colocar á dereita ou á esquerda…, esas cousas que de entrada te poden desorientar.

A xustiza era moito máis formalista, ías “de uniforme”, rigorosamente vestida de negro, camisa branca e garavata negra... que eu pronto cambiei polo lazo. En Santiago só tiñamos xulgado do civil e do penal e para social viña os luns un maxistrado da Coruña e vía todos os xuízos xuntos. Chamabámoslle “maxistrado itinerante”. No inverno, ás veces, había que suspender os xuízos porque a neve na estrada non deixaba que o maxistrado chegase.

“Os compañeiros máis clásicos dicíanche:
“Mellor que veña falar o teu xefe comigo” ou preferían negociar certas cousas entre homes... Despois afixéronse”

Tivo que pelexar por facerse un oco nun mundo que daquela era maioritariamente masculino?

A presenza de mulleres espertaba sobre todo curiosidade. Non sei se porque eramos mulleres ou porque eramos novas, ou polas dúas cousas, que resultaba unha combinación complicada naqueles tempos.

Os compañeiros máis clásicos dicíanche: “mellor que veña falar o teu xefe comigo” ou preferían negociar certas cousas entre homes... Despois afixéronse. O sistema de selección laboral tampouco era do máis ortodoxo, dicían que se podían namorar de ti e non te querían de pasante... e cousas así, pero dábaslle a importancia que lle querías dar.

Especializouse nalgún ámbito en concreto ou preferiu a figura do avogado que toca un pouco de todo?

A miña é unha formación sen especialización. Cando terminabamos a carreira supúñase que tiñamos que saber de todo. Eramos o que eu chamo “avogados de cabeceira”, que podían levar todos os asuntos dunha familia.

O que máis me interesou sempre foron os temas de familia. Creo que obedece a que eu son produto dunha época en que as mulleres non saiamos da casa, eramos educadas para casar e ter fillos. As que traballabamos fóra da casa eramos poucas, e a maioría con dobre xornada, por unha banda avogadas e por outro, nais de familia. E sempre tivemos certa querenza a non deixar desatendidas unhas cousas en detrimento das outras, o que nos supuxo un grande esforzo porque ademais os homes de entón non eran os homes de agora. Dalgún xeito somos fillas doutro tempo e a min tocoume estar un pouco dacabalo entre os dous, o tempo no que fun educada e no que me toca vivir. Supoño que por iso me chamou moito a atención o civil e o laboral no que afectaba ás familias. A lei do divorcio, por exemplo, foi un campo que abriu moito camiño ás mulleres profesionais porque moitas mulleres prefiren tratar de entrada con outras mulleres. As necesidades da vida tamén foron creando novos campos de actuación, por exemplo o tema da violencia de xénero que manexan fundamentalmente mans femininas.

Tamén levei a asesoría de estudantes da universidade, e traballei en cuestións de inmigración, sobre todo de galegos retornados; colaborei cunha asociación de mulleres un tempo e traballamos nun programa de axuda ás mulleres retornadas.

Non me dediquei moito ao administrativo nin á Facenda, fago as miñas declaracións e os pagamentos fraccionados, ou sexa, que a Facenda doméstica manéxoa pero con problemas maiores non me meto.

Dediqueime un tempo á política, fun unha das primeiras concelleiras da primeira promoción democrática en Santiago.

Prefire o despacho xeralista ao especializado?

Hoxe estamos na vía das especialidades. Os despachos son múltiples con especialidade en temas concretos, moitos deles con proxeccións europeas con grandes multinacionais.

Creo que é un camiño que se está abrindo e que hai que ter en consideración porque se manexa moito capital e é un campo no que aínda os despachos son máis masculinos que femininos e creo que se cadra conviña moverse nel.

O meu é máis de andar pola casa, máis de cabeceira.

Avogado individual ou despacho colectivo?

Eu traballei 14 anos traballando nun despacho con máis xente ata montar o meu propio despacho. Ten os seus proles e os seus contras. O despacho colectivo pon uns medios á túa disposición que se cadra doutro xeito non te podes permitir, porque nun despacho individual todo recae nas túas costas, aínda que tamén traballas ao teu aire, ao teu ritmo, decides que dirección queres darlle ás cousas… iso si, require tempo e paciencia. Se queres unha profesión, menos de catro ou cinco anos non che vai levar, e se a queres un pouco asentada, bótalle dez, que son os anos que normalmente necesita un comercio para asentarse; ou sexa, que obedece a unha lóxica profesional que coincide case sempre en todos os casos.

Cando terminabamos a carreira supúñase que tiñamos que saber de todo. Eramos o que eu chamo “avogados de cabeceira”

Que cambios destacaría na profesión nestes anos?

Entre que eu me licencio e a actualidade prodúcese unha fractura coa Constitución española e o cambio total da lexislación. Iso implicou unha aprendizaxe continua para estar sempre ao día. Outro gran cambio foi a irrupción nos despachos das novas tecnoloxías. Eu tiven que facer un curso para aprender a manexarme dentro do despacho.

Todo é unha continua aprendizaxe. A miña filla, que acaba de colexiarse, traballa comigo, o que é unha gran vantaxe porque máis á última está ela ca min.

Que é o máis e o menos agradecido da profesión?

Logo de tantos anos colexiada, podo dicir que puiden vivir deste traballo, faime ilusión ser avogada de familia e resulta moi gratificante ter unha clientela que mantiveches no tempo, xeracións dunha mesma familia que se fía de ti, cousa que hoxe non é fácil porque deseguido piden explicacións e responsabilidades.

E o peor son algúns que pretenden saber máis ca ti desde o principio. Pero a eses, á idade que eu teño, xa os sabes manexar. O que hai que facer é unha valoración xeral. Se ves que todo che sae mal, plantas, se ves que tes máis acertos que fracasos segues para adiante.

“Toda situación na que o máis débil estea suxeito ao máis forte, sexa pola razón que sexa, é algo polo que paga a pena loitar”

Despois, cada avogado ten as súas armas e as súas técnicas. Eu son moi amiga de levar documentos, papeis, informes... Había un refrán na miña época que dicía que “cando hai papeis, calan barbas”.

E non debemos esquecer que entre nós seguimos tendo o deber de axudarnos uns aos outros.

Beatriz Rodríguez Hermida / Noemi Peteiro Pereda

A QUEN ADMIRA. Profesionalmente admiro a xente que vai co que cre que é a verdade aos xulgados, aínda que logo non o dea demostrado.
E persoalmente admiro a xente que chega ao que eu non son capaz de chegar.

UNHA INXUSTIZA POLA QUE LOITAR. Inxustizas hai moitas. O desequilibrio que hai entre os que viven ben e os que non poden nin vivir, e non só no plano máis elemental de comer ou ter unha educación ou unha sanidade mínimas, que debería ser innegociable para todos, senón a outros niveis tamén: xente que a oprimen, que na súa casa sofre sen ter que sufrir porque hai un prepotente que lles intenta estragar a vida. Toda situación na que o máis débil estea suxeito ao máis forte, sexa pola razón que sexa, é algo polo que paga a pena sempre loitar.

UNHA META PENDENTE. Sempre quixen dúas cousas na vida, ter unha familia, que afortunadamente teño, e ter un bo despacho con xente preparada e amplo. O da amplitude aínda está pendente.

UNHA DEBILIDADE OU PAIXÓN CONFESABLE. Escribir. De cando en vez escribo sobre cousas da vida, por exemplo sobre a transición política que me colleu de cheo, e conto como vivía neses momentos unha moza coma min, recentemente licenciada, que pretendía facerse camiño nun campo profesional onde estaba moi pouco representada a muller. Son vivencias dunha época da que fun testemuña presencial e de primeira liña. Algún día dareime a coñecer, pero polo de agora sempre escribo con pseudónimo.

Colaboración

Carlos — 2008-04-01T10:16:41Z

O proceso monitorio europeo

Opasado día 30 de decembro foi publicado no Diario Oficial da Unión Europea o Regulamento número 1896/2006, polo que se establece un proceso monitorio europeo¹, Regulamento que entrará en vigor no fundamental o día 12 de decembro de 2008².

A finalidade e o obxecto deste regulamento son simplificar, acelerar e reducir os custos que xera a reclamación transfronteiriza de créditos pecuniarios non impugnados e permitir a libre circulación en todo o ámbito comunitario das resolucións que resolvan as devanditas reclamacións e, en especial, os títulos executivos que delas se derive³. Os responsables comunitarios son conscientes de que as dificultades para o cobramento rápido e eficaz de créditos pendentes que non son obxecto de controversia xurídica constitúen un problema especialmente para as medianas e pequenas empresas, problema que se agrava cando se trata de establecer relacións económicas transfronteirizas. A maioría dos países da Unión Europea prevé nas súas lexislacións un proceso monitorio simplificado⁴, pero a diferente regulación fai que eses procedementos sexan inadmisibles ou impracticables en asuntos transfronteirizos.

O regulamento trata de obter eses resultados por medio de dous mecanismos relacionados. Por un lado, establecendo un procedemento único para obter un requirimento europeo de pagamento, opcional para o demandante (que conserva a posibilidade de acudir aos procedementos previstos na lexislación nacional), procedemento que se basea no uso de formularios normalizados⁵ para calquera comunicación entre os órganos xurisdicionais e as partes, co fin de facilitar a realización das reclamacións e a súa posterior xestión. Por outro lado, suprimindo o exequátur, é dicir, outorgando eficacia executiva ao requirimento de pagamento en todo o ámbito da Unión Europea, sen necesidade de procedemento ningún de recoñecemento, homologación ou declaración de executividade, e sen posibilidade ningunha de impugnar a devandita eficacia⁶.

Comecemos polo procedemento para obter o título executivo. Poderanse reclamar por este procedemento os créditos de natureza civil ou mercantil, salvo os que teñan por orixe os réximes económico-matrimoniais (os alimentos si están incluídos), as sucesións e os créditos derivados de obrigas extracontractuais, salvo que fosen obxecto dun acordo entre as partes, ou existise un recoñecemento de débeda sobre eles, ou ben se trate de débedas líquidas derivadas dunha comunidade de propietarios⁷. Para poder aplicar este regulamento é necesario que esteamos en presenza dun asunto transfronteirizo, entendéndose por tal aquel en que polo menos unha das partes estea domiciliada nun estado membro distinto daquel ante cuxos órganos xudiciais se presentase a petición do demandante.

O proceso monitorio europeo comeza coa solicitude por parte do demandante do que o regulamento denomina "requirimento europeo de pagamento", solicitude que se debe realizar por medio do formulario A do regulamento, sen que sexa necesaria a intervención letrada, nin a representación por profesional do Dereito. O artigo 7 indícanos os datos que han de consignarse na devandita solicitude, que son, basicamente, os relativos ás partes (identidade, domicilio, etc.), á débeda reclamada (importe, incluídos, de ser o caso, xuros, penalizacións contractuais, causa de pedir, fundamento da débeda, e medios de proba achegados), e os relativos ao propio procedemento (competencia do órgano xudicial ante o que se presenta e carácter transfronteirizo da débeda) Esta petición poderase presentar en papel, ou por calquera outro medio, incluído o electrónico, admitido polo órgano xurisdicional ante o que se presente.

Para determinar o órgano xudicial ao que presentar a petición⁸, haberá que acudir ás disposicións do Regulamento 44/2001, relativo á competencia xudicial, o recoñecemento e a execución de resolucións xudiciais en materia civil e mercantil.

Unha vez recibida a petición, o órgano xudicial de orixe deberá examinar, o antes posible, a petición, e poderá adoptar unha das seguintes decisións:

a) Requirir o demandante para que, nun prazo axeitado, complete ou rectifique a petición, se non se cumpren os requisitos que esixe o artigo 7.
b) Desestimar a petición se a petición é manifestamente infundada, ou non se dan os requisitos básicos de aplicación do regulamento (por exemplo, non se trata dun crédito transfronteirizo) ou o demandante non atendeu o requirimento de emenda que lle puidese efectuar o órgano xudicial.
c) Expedir, nun prazo de 30 días dende a presentación da solicitude, o requirimento europeo de pagamento, nun modelo establecido no anexo V do regulamento.

Ese requirimento deberá advertir o debedor de que pode optar por pagarlle ao demandante o importe sinalado no requirimento, ou opoñerse por escrito, ante o órgano xurisdicional de orixe, no prazo de 30 días dende que se lle notifique o requirimento. Hase de informar o demandado igualmente de que a súa oposición por escrito fará que o proceso continúe ante os órganos xurisdicionais do estado membro de orixe⁹, polo proceso civil ordinario que dispoñan as normas procesuais do devandito estado¹⁰, e o que é fundamental, que en caso de non presentar o escrito de oposición, o requirimento farase executivo. O requirimento deberá notificárselle ao debedor de conformidade coa lexislación nacional do estado en que deba realizarse a notificación e nalgunha das formas que prevén os artigos 13 e 14 do regulamento.

Se o demandado opta por presentar o escrito de oposición poderá valerse do formulario F que figura no anexo VI do regulamento, que haberá de facer chegar ao órgano que expediu o requirimento en papel ou por calquera outro medio de comunicación aceptado polo estado ao que pertenza o devandito órgano xurisdicional. O devandito escrito limítase a expresar a oposición ao requirimento, sen necesidade de motivar ou fundamentar a devandita oposición, sen que se esixa a intervención de letrado nin outros profesionais do dereito, e a súa presentación leva consigo que o crédito se faga contencioso, e se inicie o proceso civil ordinario que corresponda de acordo coa lexislación interna do estado de orixe, salvo que o demandante solicitase expresamente que, en caso de oposición, se poña fin ao procedemento.

Se non se opón o demandado en tempo e forma, o órgano xudicial de orixe declarará sen demora que o requirimento é executivo, mediante outro formulario previsto no regulamento, neste caso, no anexo VII. Este formulario, co requirimento europeo de pagamento executivo, remitiráselle ao demandante, que disporá nese momento dun título executivo que poderá executar, sen necesidade de ningún procedemento de recoñecemento, en calquera estado membro da Unión Europea en que o demandado posúa bens, sen que lle poida ser esixida caución ou garantía ningunha pola súa condición de estranxeiro. Que non sexa esixible ningún procedemento de recoñecemento non implica, loxicamente, que, en función das normas procesuais internas, non sexa necesaria certa tramitación. A execución dese requirimento de pagamento executivo no noso país, por exemplo esixiría a presentación dunha demanda executiva tal e como dispón o artigo 549 da LAC. En calquera caso, o demandante deberá acudir aos órganos xudiciais do estado en que quere levar a cabo a execución e invocar o requirimento como título executivo, para axustarse, a partir dese momento, ás normas internas do devandito estado, reguladoras dos procesos de execución.

O requirimento executivo non será en ningún caso obxecto de revisión en canto ao fondo no estado de execución, e unicamente cabe a súa revisión excepcional¹¹ polo órgano xurisdicional que o expedise, cando o requirimento de pagamento inicial se notificase sen xustificante de recepción¹², e non se efectuase coa suficiente antelación para organizar a súa defensa, ou non puidese opoñerse ao requirimento por causas de forza maior, ou circunstancias extraordinarias que non lle sexan imputables.

A execución unicamente poderá denegarse se o demandado acredita o pagamento, ou se o requirimento é incompatible con outra resolución ou requirimento ditado con anterioridade noutro estado, sempre que teña o mesmo obxecto e se refira ás mesmas partes, cumpra os requisitos para ser recoñecido no país de execución, e a incompatibilidade non puider invocarse no procedemento xudicial no estado de orixe.

Se o demandado solicitou a revisión no estado de orixe, en virtude do disposto no artigo 20 do regulamento, o órgano de execución pode limitar o procedemento á adopción de medidas preventivas, subordinar a execución á constitución dunha garantía, ou, en circunstancias excepcionais, suspender o procedemento de execución.

Antes do 12 de xuño de 2008, os estados membro deberán notificarlle á Comisión cales serán, en cada país, os órganos competentes para expedir un requirimento europeo de pagamento¹³, o procedemento de revisión e os órganos competentes para coñecelo, e os medios de comunicación aceptados para recibir solicitudes de requirimento e escritos de oposición a estes. Todos estes datos estarán dispoñibles na Rede Xudicial Europea en materia civil e mercantil, creada de conformidade coa Decisión 2001/470/CE¹⁴. É de esperar que a nova regulación permita a reclamación rápida e barata de créditos transfronteirizos que actualmente non se executaban por superar os custos en moitas ocasións a propia contía do crédito.

Teresa Pereira Garrido. Avogada
Javier García Vidal. Avogado. Profesor asociado de Dereito Internacional Privado

1.- DO L 399 do 30/12/2006, p.1
2.- Artigo 33
3.- En relación con este tipo de reclamacións pode consultarse o noso artigo "El proceso europeo de escasa cuantía. Notas sobre la propuesta de Reglamento del Parlamento Europeo y del Consejo de la UE", en Otrosí Vigo, núm. 53, xuño-xullo 2006 (Colexio de Avogados de Vigo).
4.-No noso país, o proceso monitorio dos artigos 812 e seguintes da LAC
5.- Os formularios, anexos ao regulamento, poden consultarse en http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/es/oj/2006/l_399/l_39920061230es00010032.pdf
6.-Xa veremos, non obstante, que o artigo 2 establece algúns casos excepcionais de revisión do requirimento europeo de pagamento, e que o artigo 22 do regulamento prevé algúns motivos de denegación da execución, que se basean na incompatibilidade con outras resolucións xudiciais preferentes, ou no pagamento do debedor.
7.- O artigo 2 exclúe tamén a seguridade social e os créditos derivados de procedementos de insolvencia. Ha de terse en conta que o que se entende por materia civil e mercantil, ou por obriga extracontractual varía nos distintos estados comunitarios, o que obriga as normas europeas a facer aclaracións que, dende a óptica do dereito nacional, poden parecer superfluas.
8.- Órgano xudicial ao que o regulamento denomina "órgano xurisdicional de orixe".
9.-Nótese que a competencia para o ulterior proceso contencioso outórgase aos "órganos xurisdicionais do estado membro de orixe", pero non ao órgano xurisdicional que expedira o requirimento. A determinación da competencia xudicial interna déixase polo regulamento ás regulacións nacionais.
10.- Cabe non obstante que o demandante solicite que, en caso de oposición do debedor, o proceso monitorio finalice. Tal circunstancia haberá de poñerse en coñecemento do debedor.
11.- Artigo 20 do regulamento
12.- Nalgunha das formas previstas no artigo 14 do regulamento
13.- Todo leva a pensar que no noso país esa competencia se atribúa aos xulgados de primeira instancia.
14.- DO L 174 do 27/06/2001, p. 25. A devandita información atópase accesible en http://ec.europa.eu/civiljustice

Vida colexial

Carlos — 2008-04-01T10:16:09Z

Acto de xura dos novos letrados

O pasado 23 de novembro tivo lugar no salón de actos do Colexio de Avogados de Santiago a xura de 14 novos letrados e letradas. O dito acto estivo presidido polo propio decano do colexio, D. Evaristo Nogueira Pol, o alcalde da cidade compostelá, D. Xosé A. Sánchez Bugallo, o presidente da Sección 6ª da Audiencia Provincial, D. Ángel Pantín Reigada, o maxistrado xuíz decano de Santiago de Compostela, D. Francisco Javier Míguez Poza e o decano do Ilustre Colexio de Procuradores, D. José Paz Montero.

Como padriño de honra asistiu D. Baltasar Garzón Real, maxistrado xuíz do Xulgado Central de Instrución Número 5 da Audiencia Nacional. Na súa intervención Baltasar apelou á responsabilidade inmensa que recae sobre os ombros de xuíces e avogados en cuxas mans está as máis das veces a sorte dos seus clientes.

As persoas que nesta ocasión fixeron o seu xuramento como novos letrados/as foron as seguintes:

Ignacio Álvarez Santana
Dolores Cardelle Leis
Virginia María Copa Yáñez
Olalla Dobarro Landeira
Rubén Fernández López
José Martín Fuentes Neave
Ignacio Maril Pardo
Elena Moreira Agra
Ana Vanesa Pedrouzo Sande
Margarita Piñeiro Riveiro
Noela Rodríguez Legazpi
Margarita Ruiz Núñez
Laura Tasende Cancela
Mónica Teo Pais

Convenio de colaboración entre o Ilustre Colexio de Avogados de Santiago e La Caixa

O pasado 30 de novembro o Colexio de Avogados de Santiago de Compostela asinou un convenio de colaboración coa entidade financeira La Caixa. No acto da sinatura deste convenio estiveron presentes D. Evaristo Nogueira Pol, como decano do colexio compostelán, e D.ª María Jesús García Piñeiro, como directora da oficina A Rosa de Santiago.

Coa sinatura deste convenio todos os colexiados terán acceso a unha serie de produtos e servizos financeiros con condicións especiais. As persoas interesadas poderán consultar todos os detalles na secretaría do propio colexio, onde terán á súa disposición o texto íntegro deste convenio.

Nota aclaratoria sobre normas de honorarios

Durante este ano 2007 a Comisión de Honorarios deste Colexio estivo traballando para elaborar un proxecto do que serán os Novos Criterios Orientadores de Honorarios do Ilustre Colexio de Avogados de Santiago e estívose enviando por correo electrónico o borrador do dito proxecto por partes, segundo as distintas xurisdicións, para que todos os nosos colexiados puidesen presentar as suxestións que considerasen oportunas. Durante estes dous últimos meses detectamos que hai algúns letrados que ao elaboraren as súas minutas están aplicando indebidamente o dito borrador considerando que son as novas normas.

Este Colexio quere aclararlles a todos os colexiados que estes borradores remitidos por correo electrónico durante o ano 2007 son unha proposta de proxecto que aínda non está aprobado e que, polo tanto, non se pode aplicar.

As Normas aplicables ata o momento son as seguintes:

Para os procedementos iniciados con anterioridade ao 1 de febreiro de 2002, aplicaranse as Normas de honorarios dos Ilustres Colexios de Avogados de Galicia de 1991.

Para as actuacións xudiciais iniciadas con posterioridade ao 1 de febreiro de 2002, e levadas a cabo dentro do ámbito territorial do Ilustre Colexio de Avogados de Santiago, aplicaranse os Criterios orientadores e custos de referencia das actuacións profesionais do ICA Santiago, aprobados na Xunta xeral extraordinaria do 29 de xaneiro de 2007 (a entrada en vigor dos ditos criterios retrotráese ao 1 de febreiro de 2002).
O texto íntegro do dito acordo e destes criterios orientadores pódese consultar na páxina web do ICA Santiago (www. icasantiago. org).
A Comisión de Honorarios segue traballando no proxecto de novas normas ou criterios orientadores e seguirá atendendo as suxestións que lles poidades presentar, para que no primeiro trimestre do 2008 se poida presentar un proxecto definitivo para a súa aprobación.

Xornadas e cursos

1) XORNADA SOBRE A LEI 8/ 2007, DO 28 DE MAIO, DO SOLO

Este Colexio de Avogados organizou unha xornada sobre a nova Lei do solo –Lei 8/2007, do 28 de maio, publicada no BOE o día 29 de maio de 2007– e que entrou en vigor o 1 de xullo 2007.

Esta xornada tivo lugar o día 12 de xullo no salón de actos do Ilustre Colexio de Avogados de Santiago e tivo como relator a D. Juan Raposo Arceo, doutor en Dereito e profesor da Universidade da Coruña.

2) CURSO DE LINGUAXE XURÍDICA GALEGA

O Servizo de Asesoramento Lingüístico do Colexio de Avogados de Santiago de Compostela organizou un curso de linguaxe xurídica galega destinado principalmente á formación da avogacía compostelá. O curso contou coa homologación oficial da Secretaría Xeral de Política Lingüística e tivo lugar neste colexio entre o día 1 de outubro e o 21 de novembro, de luns a xoves, en horario de 19:00 a 21:00 h.

Este curso forma parte das accións formativas en materia de lingua previstas polo Servizo de Asesoramento Lingüístico para este ano 2007. Nesta edición, que contou con 25 persoas matriculadas, traballáronse contidos propios da lingua do dereito como a redacción e o estilo, a terminoloxía xurídica ou diversos aspectos en relación coa documentación propia deste ámbito.

3) "A XENÉTICA AO SERVIZO DA LEI"

Este Ilustre Colexio de Avogados, coa colaboración de “Laboratorios Lema & Bandín”, organizou o pasado día 16 de outubro unha xornada baixo o título “A xenética ao servizo da lei”.

Nesta xornada púxose a disposición dos/as asistentes información xeral sobre as probas de ADN; abordouse a introdución da xenética e do ADN na investigación criminal, na análise de restos biolóxicos, nos estudos biolóxicos de paternidade, na súa irrupción nos tribunais e os problemas que suscita. Así mesmo, analizáronse casos en que a identificación xenética resultou crucial para poder acusar o culpable, en concreto, tratouse a suplantación de identidade e a identificación dos condutores en accidentes de tráfico mediante probas xenéticas..

4) ELECCIÓNS Á XUNTA DE GOBERNO

A Xunta de Goberno do Ilustre Colexio de Avogados de Santiago de Compostela na sesión que tivo lugar o día 9 de novembro de 2007 tomou o seguinte acordo:

Logo de finalizar o prazo para presentar candidaturas ás eleccións á Xunta de Goberno do 24 de novembro de 2007, de acordo co establecido na súa convocatoria e nos estatutos deste Ilustre Colexio, e tendo en conta que só se presentou no dito prazo o escrito con data de 7 de novembro de 2007 na Secretaría deste Colexio (rexistro de entrada núm. 306, e data 07/ 11/ 2007) dos letrados D. Evaristo Nogueira Pol, D. Francisco Rabuñal Mosquera, D.ª María Jesús Vieito Mayo e D.ª Patricia López Arnoso no que formulan a súa candidatura ás ditas eleccións, esta Xunta de Goberno acorda:

1) A proclamación como candidatos, ao reuniren os requisitos legalmente esixibles, dos seguintes letrados/as aos seguintes postos:
D. Evaristo Nogueira Pol a Decano
D. Francisco Rabuñal Mosquera a Deputado 1º
D.ª María Jesús Vieito Mayo a Bibliotecaria
D.ª Patricia López Arnoso a Deputada 4ª

2) A súa consideración de electos ao non existir opoñentes, de acordo co establecido no artigo 75-3 dos estatutos colexiais e a convocatoria das ditas eleccións.

Polo tanto, ao non existir opoñentes e proclamarse electos os integrantes da única candidatura presentada, non se desenvolverá o acto electoral fixado para o día 24 de novembro de 2007

5) FESTIVIDADE DE SAN RAIMUNDO DE PEÑAFORT ( 18/ 01/ 2008)

A Xunta de Goberno deste Ilustre Colexio de Avogados de Santiago de Compostela na sesión que tivo lugar o día 25 de outubro de 2007 tomou o acordo de fixar para o vindeiro día 18 de xaneiro de 2008 a festividade colexial de San Raimundo de Peñafort, co seguinte programa de actos que a continuación se detalla:

Venres 18 de xaneiro

18:00 h: misa na Capela da Cortizela da SMI Catedral de Santiago, que se ofrecerá en memoria dos nosos compañeiros falecidos.
19:00 h: Salón Nobre do Pazo de Fonseca: acto de entrega das medallas de ouro do Ilustre Colexio de Avogados de Santiago; acto de xura de novos letrados; acto de irmandade co Ilustre Colegio de Abogados de Melilla.
20:00 h: viño de honra na cafetería do Pazo de Fonseca
22:00 h: cea-baile (Hotel Porta do Camiño, San Lazaro. Santiago de Compostela)

6) MEDALLAS DE OURO DO ILUSTRE COLEXIO DE AVOGADOS DE SANTIAGO DE COMPOSTELA. ANO 2007

A Xunta de Goberno na sesión do día 25/10/ 2007 decidiu, por unanimidade dos seus membros, o outorgamento das medallas de ouro do Colexio correspondentes ao ano 2007, tanto no seu apartado de colexiados, como de non colexiados.
a) Apartado de colexiados Outórgaselle a medalla ao letrado Santiago Nogueira Romero, en recoñecemento á súa brillante traxectoria profesional, marcada polo seu profundo coñecemento do Dereito, a súa lealdade cara á profesión da avogacía, así como o respecto cara aos compañeiros e demais intervenientes no abano xudicial. Santiago Nogueira é e seguirá sendo un referente para todos os compañeiros non só de Compostela senón de toda Galicia. É por iso que concorren todos os parámetros obxectivos para a concesión da máis alta condecoración do Colexio de Avogados de Santiago de Compostela.
b) Apartado de non colexiados Outórgaselle a medalla no seu apartado de non colexiados á UMAD (Unidade Municipal de Atención a Drogodependentes). É merecedora desta distinción polo seu labor a prol da rehabilitación e reinserción social daqueles que por circunstancias da vida caeron na lacra da drogodependencia. Sen institucións como a UMAD, e sen profesionais como os que a forman, a sociedade sería debedora con aquelas persoas que necesitan este tipo de axuda.
É de destacar dos traballadores que forman a UMAD a estreita relación que mantiveron e manteñen cos avogados, durante o seguimento dos procedementos penais, no convencemento uns e outros do fundamental da rehabilitación e das medidas ben na vía penal ben noutras que a fomenten.

7) CLASES DE INGLÉS PARA FILLOS DE COLEXIADOS

A Xunta de Goberno deste Colexio de Avogados tomou o acordo de organizar un curso de inglés totalmente gratuíto dirixido aos fillos dos letrados exercentes con idades comprendidas entre os 5 e 13 anos. Neste curso, que comezou a impartirse no mes de outubro, inscribíronse un total de 30 nenos. As clases organizáronse en varios grupos consonte as idades dos nenos, e desenvólvense de luns a xoves en horario de tarde na sede do propio colexio.

Este curso é impartido por D.ª Olga Méndez Rodríguez, profesora que conta cunha ampla experiencia profesional na impartición de clases a nenos.

8) CURSO DE INGLÉS PARA COLEXIADOS/AS

A Xunta de Goberno do Ilustre Colexio de Avogados de Santiago de Compostela, na sesión que tivo lugar o día 04/09/2007, tomou o acordo de organizar un curso de inglés dirixido aos colexiados/ as.

Este curso, no que se inscribiron un total de 40 colexiados/as, comezou a impartirse o pasado mes de outubro na sede deste colexio os martes, mércores e xoves en horario de 20:15 a 21:45 h, segundo os distintos niveis de inglés dos colexiados/as asistentes. As clases son impartidas por un profesor nativo, D. Anthony Joseph Vázquez, director dunha academia en Santiago de Compostela.

Postais nadal

Carlos — 2008-04-01T10:15:36Z

Postais nadal 2007

Ao pé da letra

Carlos — 2008-04-01T10:14:26Z

Presentación da campaña “Avogamos polo galego” e xornada “Xustiza e Lingua, reflexións para a normalización”

O pasado 8 de novembro tivo lugar a presentación da campaña “Avogamos polo galego” no salón de actos do Colexio de Avogados de Santiago de Compostela. Neste acto interviñeron o decano do propio colexio, D. Evaristo Nogueira Pol, xunto coa secretaria xeral de Política Lingüística, D.ª María Sol López Martínez. Ambos os dous destacaron a importancia de contribuír á normalización do noso idioma nun ámbito como o da avogacía e a necesidade de ofrecer os medios necesarios para poder acadar este reto.

Na campaña presentouse, entre outros materiais, un tríptico informativo que contén unha declaración positiva cara ao galego e unha compilación de dereitos lingüísticos no ámbito da xustiza. Outro dos produtos da campaña foi a presentación dun banner que a partir dese día podemos ver na páxina web do colexio (www.icasantiago.org) e que ademais todos os letrados e letradas poderán levar tamén ás páxinas dos seus despachos. En canto á súa incidencia, agárdase que a campaña chegue a todos os espazos vinculados á xustiza na cidade compostelá, como son os despachos, os xulgados e a Escola de Práctica Xurídica, entre outros. A presentación desta campaña deu lugar ao desenvolvemento da xornada “Xustiza e Lingua, reflexións para a normalización”, que contou cunha ampla asistencia de profesionais do mundo da xustiza e da lingua.

Os relatorios presentados nesta xornada trataron diferentes perspectivas acerca do momento no que está inmerso a normalización da lingua galega na xustiza.

Na primeira das sesións, que foi presentada e moderada polo secretario do colexio, D. José Carlos García Cumplido, o profesor e catedrático de Dereito Romano, D. Luis Rodríguez Ennes, fixo un percorrido histórico polos distintos momentos que viviu o galego no eido xurídico. Pola súa parte, o maxistrado, D. Xosé Xoán Barreiro Prado, realizou unha interpretación dos principais preceptos legais sobre os dereitos lingüísticos na Administración de xustiza.

A segunda sesión foi moderada polo decano do Colexio de Avogados de Santiago, D. Evaristo Nogueira Pol, quen presentou o seu homólogo de Vigo, D. Alfonso Álvarez Gándara. No seu relatorio, o decano de Vigo abordou o comportamento dos poderes públicos e dos profesionais do Dereito cara ao galego. Por último, o profesor e sociolingüista, D. Xosé Henrique Monteagudo Romero, ofreceu unha análise da situación de convivencia entre as dúas linguas oficiais no mundo da xustiza en Galicia.

Os dous actos, que forman parte do programa de dinamización lingüística que está a desenvolver o Servizo de Asesoramento Lingüístico do Colexio de Avogados de Santiago de Compostela, teñen como finalidade incidir no fomento do uso do galego por parte da avogacía de Compostela.

A linguaxe xurídica. Recomendacións básicas de redacción

Velaquí presentamos unha serie de recomendacións xerais para mellorar a redacción dos documentos xurídicos.

A redacción debe ser clara, simple, precisa e ordenada. Preferentemente, debemos empregar os verbos en voz activa, posto que a voz pasiva adoita ser menos clara e máis complexa. Exemplo: “O xuíz ditou a sentenza” (no canto de “A sentenza foi ditada polo xuíz).

Debemos reducir o uso de oracións impersoais e procurar sempre o seu suxeito. Se o suxeito da acción é quen asina o documento, usaremos a primeira persoa do singular ou, nalgúns casos, do plural. Exemplo: solicito / solicitamos, certifico, comunícolle / comunicámoslle.

Como recomendación xeral, é preferible respectar a orde lóxica da oración: suxeito + verbo + complemento directo + complemento indirecto + outros complementos. Exemplo: “A avogada expuxo as súas alegacións perante o xuíz”. Asemade debemos ter en conta que os complementos circunstanciais teñen unha mobilidade alta: “Mañá terá lugar o acto” / “O acto terá lugar mañá” / “Terá lugar mañá o acto”.

Debemos evitar o emprego sistemático de abreviacións (siglas, acrónimos, símbolos e abreviaturas). Cando estas non sexan de uso común, debemos indicar a que palabras fan referencia a primeira vez que aparezan. Exemplo: “Segundo a Lei de axuizamento civil (LAC)”.

O tratamento común de respecto é o de vostede. Debemos limitar o uso de tratamentos honoríficos á documentación propia de comunicacións solemnes e protocolarias, saúdas, invitacións, etc.

Evitaremos a construción de oracións excesivamente longas con exceso de subordinacións, posto que entorpecen a comprensión da información.

Fuxiremos do uso de palabras ou construcións que poidan resultar ambiguas, superfluas ou redundantes. A linguaxe técnica debe ser precisa. Exemplo: *querela criminal, *actualmente en vigor, *no hipotético suposto.

A lingua moderna debe erradicar o emprego de formas arcaicas e termos estranxeiros innecesarios. Exemplo: “Suplico ao Xulgado do Social” mellor “Solicito ao Xulgado do Social”; “Deberá remitir por e-mail” mellor “Deberá remitir por correo electrónico”.

En todo caso, debemos coidar a corrección gramatical en erros frecuentes como a concordancia ou a elisión de preposicións, conxuncións e artigos. Exemplo: “*A maioría dos imputados alegaron [...]” no canto de “A maioría dos imputados alegou [...]”; “*Solicito teña por presentado escrito” no canto de “Solicito que teña por presentado este/o escrito”.

Reduciremos, na medida do posible, as nominalizacións. A lectura da nosa redacción será máis áxil e dinámica se substituímos os substantivos por verbos. Exemplo: “[...] para o establecemento e presentación das alegacións” mellor “[...] para establecer e presentar as alegacións”.

A tendencia ao emprego excesivo de tempos non persoais: infinitivo, xerundio e participio. Estes tempos deben depender necesariamente dun verbo principal conxugado. Exemplo: “*Ao respecto, dicir que [...]” no canto de “Ao respecto, teño que/cómpre/debo dicir que [...]”.

O uso abusivo dos participios absolutos. Convén que non comecemos os nosos escritos por un participio xa que dende o principio quedaremos atados a un esquema de redacción obriga a subordinar repetidamente a información; existen outras fórmulas alternativas, como pode ser substituír este participio por unha frase temporal. Exemplo: “Visto o escrito que presentou [...]” mellor “Logo de ver o escrito que presentou [...]”.

Debemos evitar a repetición da mesma información de xeito diferente e en varios lugares do documento. Así mesmo, é preferible que a información importante apareza ao comezo para que a interpretación do contido sexa máis doada.

O abuso das maiúsculas. Debemos evitar o emprego das maiúsculas no corpo dos documentos con afán distintivo; para destacar unha información é preferible usar a letra negra. Asemade recordamos que os nomes dos cargos se escriben con iniciais minúsculas. Exemplo: “O decano do Colexio de Avogados de Santiago de Compostela”.

A discriminación da linguaxe por motivo de sexo. Cando non fagamos referencia a unha persoa concreta utilizaremos, sempre que sexa posible, formas neutras, por exemplo avogacía (no canto de avogados), funcionariado (no canto de funcionarios), a persoa interesada (no canto de os interesados), etc. Cando se trate dun cargo ou profesión de identidade coñecida, usaremos a forma feminina se é unha muller. Exemplo: a xefa do Servizo de Subvencións, a procuradora, etc. (no canto de o xefe do Servizo de Subvencións, o procurador).

Avogacía Nova

Carlos — 2008-04-01T10:13:51Z

Actividades realizadas pola Agrupación de Xoves Avogados de Compostela (AXAC)

Dentro das actividades que a Agrupación vén desenvolvendo, os días 7 e 8 do setembro pasado tivo lugar a reunión trimestral da Confederación Española de Abogados Jóvenes en Mallorca. Dos diversos asuntos alí tratados, dous son quizais os máis relevantes.

A) O primeiro deles é o relativo á relación laboral especial. O traballo da comisión encargada dela, na que está integrada a AXAC, ofrece a seguinte información:

Disponse xa dos primeiros resultados a nivel nacional da enquisa sobre a aplicación do real decreto, que foi elaborada no seu día en Compostela. Os resultados indican que a súa aplicación está a ser moi escasa, e que nos casos en que se aplica a remuneración media só moi excepcionalmente supera os 1.000 euros.
Agárdase que en pouco tempo se inicie cos sindicatos a negociación dun convenio colectivo aplicable, o que resulta de grande importancia porque ante a falta deste, resúltalles aplicable aos avogados afectados pola laboralidade o salario mínimo interprofesional.
Existe un proxecto no Consello Xeral da Avogacía Española (CXAE) para regular a pasantía. Como consecuencia da posición da comisión, a Comisión Estatal de Abogados Jóvenes (CEAJ) esixiu que en todo caso se respecte a normativa sobre a relación laboral especial.

B) O segundo asunto de interese é o referente á modificación da quenda de oficio para permitir a libre elección do letrado polo cliente. Houbo brillantes diverxencias, pero foron a título persoal, e a posición das agrupacións foi opoñerse a esta pretensión. As agrupacións de Galicia abstivéronse, por entender en primeiro lugar que se trata dunha materia transferida, e que a situación galega é radicalmente distinta, ao considerar a Xunta innegociable a posibilidade de permitir, limitando o número de persoas por letrado, a elección deste directamente polo cliente. Do que se trataría, daquela, é de lograr na negociación do novo decreto que aprobe o Regulamento da asistencia xurídica gratuíta outras contraprestacións a cambio.

Por outra parte, os días 26, 27 e 28 de setembro, tivo lugar o IX Congreso Nacional da Avogacía en Zaragoza. En relación cos temas anteriores, é de destacar que se rexeitase por votación, por iniciativa da avogacía nova, a conclusión favorable á elección de letrado polos beneficiarios da asistencia xurídica gratuíta. Así mesmo, outras conclusións recolleron a súa postura en canto ao acceso á profesión, e deixaron claro que a pasantía, entendida como a práctica do avogado en exercicio, no seo dun despacho de a v o g a d o s, deberá rexerse polo establecido no Real decreto 1331/2006, e en concreto no que fai referencia aos contratos en prácticas do seu artigo 9. Só poderán entenderse por pasantía os servizos que realice o avogado colexiado en exercicio. Polo tanto, non o serán nunca as prácticas externas contidas no artigo 6 da Lei de acceso. (Os textos íntegros das conclusións están dispoñibles en www. cgae. es).

Eleccións na Agrupación de Xoves Avogados de Compostela ( AXAC)

Opasado 11 de decembro tiveron lugar no salón de actos do colexio as eleccións para a Xunta directiva da Agrupación de Xoves Avogados de Compostela (AXAC). A candidatura que resultou elixida está formada polos seguintes membros:

PRESIDENTE: Javier Constenla Vega
SECRETARIO: Luis López Martínez
TESOUREIRO: Enrique León Carrasco
VOGAL 1ª: Otilia Pérez Peaguda
VOGAL 2ª: Monserrat Trillo Nouche

Deste xeito queda configurada a Xunta directiva da Agrupación para os vindeiros dous anos. Así mesmo, dende a nova xunta queren agradecer o labor desenvolto por todas as persoas que os precederon e recordar que os colexiados novos que esteades interesados en participar na AXAC, podédelo facer enviando un correo electrónico a axacompostela@icasantiago.org

Dende o Consello de Redacción de AVOGACÍA COMPOSTELÁ queremos felicitar as novas persoas elixidas co desexo de que realicen un proveitoso labor.

Fóra da lei

Carlos — 2008-04-01T10:13:09Z

Con "D" de Darío

O día 5 de xullo deste ano, o ex reitor da USC, Darío Villanueva Prieto, foi elixido para ocupar a cadeira da letra “D” maiúscula na Real Academia Española, deixada por Alonso Zamora Vicente. Foi o propio académico xunto con Camilo José Cela e Gonzalo Torrente Ballester os que no ano 1998 propuxeran a Villanueva para a Academia, posto que fora conseguido polo recentemente falecido Fernando Fernán Gómez.
Agora, nove anos máis maduro, o catedrático saborea o seu nomeamento, que lle chega nun momento esencial da súa carreira.
Avogacía Compostelá non quixo perder a oportunidade de conversar co ilustre académico e velaí as respostas que ofreceu ao noso cuestionario.

Avogacía Compostelá. Estiven visitando o seu currículo na web da USC, e consta de 63 folios. Vostede cando dorme?
Darío Villanueva. Nese sentido non teño mérito, non podo presumir de ser desas persoas que dormen catro horas, eu durmo o normal.

A.C. Como fai para organizarse?
D.V. Teño unha certa habilidade para organizar a miña axenda xa desde neno, e iso foi o que me permitiu incluso simultanear actividades que parecen incompatibles. Por exemplo, durante os anos que me dediquei á xestión universitaria como decano e mesmo reitor, pode parecer que esas actividades sexan tan absorbentes que non deixan espazo para outras cousas e non obstante nunca deixei a investigación no meu terreo literario

A.C. Vostede saberá que se se pon o seu nome cos dous apelidos en Google aparecen 317.000 entradas. Algunha vez tivo a paciencia de ver na rede todo o que se di de vostede?
D.V. Si, e incluso comprobei que se pon só “Darío Villanueva” aparecen aproximadamente 2.200.000 entradas. Si, e incluso aí obtiven informacións sobre min mesmo. Eu sempre digo que moitas veces temos que ler os periódicos para saber o que nos está pasando a nós mesmos. Aínda que Google ás veces é un pouco caixón desastre, os filtros non funcionan especialmente ben, pero non cabe dúbida de que é útil. Eu comprobo nas viaxes ao estranxeiro que un chega, e grazas a Google xa non é un descoñecido.
O que procuro eu a través da páxina web que sustenta a universidade é ofrecer o máximo de información, ben elaborada, non apoloxética, o máis cumprida posible e transparente, o que incluso foi eloxiado en medios periodísticos internacionais.

A.C. Iso é o que vostede chama poñer orde no “infocaos”?
D.V. Efectivamente, e na medida do posible intentarei artellar ese infocaos para corrixir os efectos que se poidan cometer en sentido contrario. Este é un tema que me interesa moito porque unha das activades más pracenteiras que teño nos últimos anos é a de dirixir o Consello Científico da Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes, creado pola Universidade de Alacante no ano 1999, baixo a presidencia de Mario Vargas Llosa. Esta biblioteca ten a finalidade de axudarlles aos usuarios interesados polas culturas hispánicas a encontrar fontes lexítimas e xenuínas de información, evitando ese infocaos no que se refire a literatura, e cultura hispánica.

A.C. Isto sería a competencia a nivel letras hispánicas do macro proxecto de Google de crear unha biblioteca virtual con máis de 15 millóns de libros?
D.V. Si, o que ocorre é que a Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes é anterior, vén do ano 1999, e foi no ano 2004 cando Google anunciou a dixitalización dos 15 millóns de libros nos vindeiros anos. Cando esta noticia saíu, mereceu a miña atención porque é evidente que Google ten un potencial extraordinario, se se mete en algo é para facelo. A raíz diso publiquei un artigo titulado “Banco de datos ou biblioteca dixital”, porque o criterio de Google non é o noso criterio, eles o que queren facer é un banco de datos ou banco de textos. Mediante acordos coas bibliotecas pretenden dixitalizar os textos para que a través de Google Book, un pon o nome e aparece o libro para que a persoa o poida ler. O noso modelo é moi distinto, é unha construción intelectual onde se van seleccionando os autores, se van seleccionando as obras, as edicións, e vaise agrupando todo, información, crítica, erudición. Entón nós, ademais de poder acceder ao libro, temos algo moi útil para poñer orde nese infocaos como son os portais; así por exemplo, pódese acceder ao portal do autor, (por exemplo, Cervantes) ao da obra (por exemplo, O Quixote) e ademais hai portais institucionais como a Biblioteca Nacional de México, a Academia Argentina de Letras…

A.C. Suporá todo isto a desaparición do libro impreso tal e como ata o de agora o coñecemos para ser substituído polo libro virtual?
D.V. Esta situación ten que ser afrontada desde un punto de vista positivo, non podemos pensar que isto sexa o final da era Guttemberg, senón todo o contrario. O propio Mc Luhan dicía que os intelectuais debían de substituír a súa “torre de marfil” por unha “torre de control”, é dicir, ocupar un posto desde o que se poida incidir sobre este proceso extraordinario de dixitalización. Eu penso que o libro en papel non vai desaparecer, estas posturas apocalípticas sempre existiron. Nun diálogo de Platón (Fedro) Sócrates conta como o deus Teut cando inventou a escritura comentoulle ao rei Tamus ese descubrimento, e este díxolle que iso era una catástrofe, que por culpa da escritura a memoria ía desaparecer, que a xente ía perder a memoria, e evidentemente iso non ocorreu.
Eu penso que neste momento y a pesar dos avances das novas tecnologías, se escribe, se editan e se leen mais libros que en ningún momento da historia da humanidade.

A. C. Ao fío disto quérolle preguntar ¿cal é a súa opinión da literatura masiva ou literatura de consumo, esa que vostedes lle chaman “de usar e tirar”?
D.V. É para min un fenómeno non beneficioso e pouco grato. Detrás de todo isto hai unha profunda fraude, unha venda, un engano, é un produto deturpado, adulterado. Consiste en vender con celofán de literatura algo que non é literatura, que é outra cousa completamente distinta. A literatura é unha expresión elevada do espírito humano a través dunha das facultades máis nobres que temos, que é a linguaxe. Como dicía Antonio Machado “literatura es la palabra esencial en el tiempo”. É dicir, que a literatura ten un propósito de perdurar, de transmitirse de xeración en xeración. Como dicía Unamuno “escuchar con mis ojos a los muertos” Os clásicos seguen dicindo cousas, e seguen falando con nós. Entón, ¿qué están facendo estes escritores da subliteratura ou literatura de consumo? Simplemente están utilizando o estatuto privilexiado da literatura con maiúsculas para vender un produto perecedoiro. Son obreiros que producen escritura.

A.C. Vostede, aínda que só fose por curiosidade, ¿leu algún destes exemplares de pseudoliteratura?
D.V. A verdade é que de todos estes éxitos últimos que está habendo non, porque eu teño un problema de tempo, teño que ler moitas cousas que son aproveitadamente boas e non quero estragar o tempo lendo isto. Dirame: ¿Entón como se encontra xustificado para criticar? En fin, eu tamén sei que beber catro botellas de vodka seguidas é malo para a saúde, e non obstante non as vou beber para poder falar con coñecemento de causa.

A.C. É posible que no medio de todo este mare magnum de best sellers poida aparecer unha obra de boa calidade literaria? Ou dito doutro xeito, ¿é posible que unha boa obra literaria poida chegar a ser best seller?
D.V. Xa pasaron corenta anos, pero Cien años de soledad de Gabriel García Márquez é un exemplo do que me pide, e é unha das obras máis importantes de literatura escrita en español. Cando o autor a escribiu era un xornalista sen traballo, que malvivía, e converteuse axiña non só nunha obra recoñecida pola crítica senón nun éxito de vendas extraordinario, e provocou que o autor recibise axiña o Premio Nobel de Literatura. Tampouco se pode ser purista ata o extremo de pensar que só pode ser boa literatura aquela que non se venda.

A.C Pódese considerar O Quixote como un exemplo do anterior, é dicir, un best seller do seu tempo?
D.V. Si, si que o foi. Foi traducido inmediatamente ás diversas linguas europeas, así que entra perfectamente nese cualificativo, e dentro das cifras que se poden manexar daquel momento en que a maioría da poboación era analfabeta e que os medios de transporte dun obxecto como un libro eran limitados..., pódese considerar que si o foi.

A.C. Quería tamén preguntarlle pola literatura galega. Como se encontra na actualidade o panorama literario en Galicia?
D.V. No ámbito das nosas investigacións, nos últimos 30 ou 40 anos estudamos a literatura non só como un feito creativo e lingüístico, senón como un feito social, de xeito que unha literatura existe en tanto hai unhas relacións, unha serie de axentes, onde os autores son actores principais. Sen a creación non hai literatura, pero un creador só non fai a literatura. Para que exista literatura ten que haber un sistema de mediación entre o autor e o público, é dicir, ten que haber un grupo editorial, un axente literario, un sistema educativo que estimule a lectura e vaia creando lectores potenciais; ten que haber unha crítica literaria, ten que haber unha repercusión nos medios do que se escribe, etc. Isto é o que chamamos o “sistema literario”. Entón, desde este suposto, Galicia nunca tivo un sistema literario tan ben artellado, tan desenvolvido e tan potente como o que ten hoxe.

A.C. Só é literatura galega a escrita en galego, ou tamén entran os escritores galegos de temática galega que escriben ou escribiron noutras linguas?
D.V. Eu son filólogo e para min o asunto está perfectamente claro. Para min o que define unha literatura é a lingua en que está escrita, entón é literatura galega a escrita en galego, o cal non quere dicir que haxa que negarlles sistematicamente a condición aos escritores nacidos aquí que escriban sobre temáticas vencelladas a Galicia ou que traten aspectos da realidade galega. Eu nunca deixo de citar que Castelao no ano 1938, nunha conferencia na Habana, di que para el Valle-Inclán é o mellor artista que pariu Galicia. Castelao recoñecía que en Valle-Inclán había unha impregnación de Galicia. O que eu entendo que non se pode permitir é que un escritor nacido en Betanzos polo feito de que escriba en castelán sexa acusado de estar cometendo un delito de lesa patria.

A.C. Entón non encontra xustificado o cisma formado polos escritores cataláns en lingua española que non foron convidados á ultima Feira de Frankfurt que tiña como lema a literatura catalá?
D.V. Aí teño que matizar. Unha feira, como o seu nome indica, é fundamentalmente un evento de tipo promocional e comercial. Á feira de Frankfurt concorren representantes das empresas editoriais de todo o mundo. A miña modesta opinión é que o goberno da Generalitat en canto subvencionador tiña que levar toda a realidade do mundo editorial catalán, entón renunciar a ese sector de escritores cataláns en lingua española paréceme un erro desde o punto de vista estratéxico e incluso desde o punto de vista de xestión dos fondos públicos, porque eses escritores viven en Cataluña e pagan os seus impostos alí, e unha porcentaxe dos beneficios xerados polas súas obras reverten alí. Entón eu penso que era mellor que se fixese unha presenza non discriminatoria.

A.C. E xa que estamos a falar de clasificacións literarias teño que preguntarlle, ¿existe a literatura feminina ou específica de mulleres?
D.V. As propias estudosas do tema non son proclives a considerar esta clasificación porque non sería mais que perpetuar una situación que non ten moito sentido. O que si entendo é que dentro do que chamamos o sistema literario non é o mesmo o papel dun escritor que o dunha escritora, en tanto intérpretes do mundo teñen unha perspectiva diferenciada, e en tanto a temática que se trata e a perspectiva con que se aborda tamén pode haber diferenzas significativas. E logo está a cuestión do público, está claro que pode haber un tipo de literatura que lle gusta máis ás mulleres e outro tipo que lle guste máis aos homes.

A.C. Vostede acaba de ser nomeado académico da Real Academia Española para ocupar a cadeira da letra D, ¿que se sente?
D.V. Vou parecer inmodesto, pero cando competín por unha praza de catedrático da universidade, eu estaba convencido de que eu era quen máis o merecía. Non obstante, iso non o podo dicir da Academia, eu non podo soster que eu son quen máis merecía entrar na Academia porque inmediatamente xórdenme ducias de nomes de homes e mulleres que teñen tantos méritos ou máis méritos ca min.

A.C. No ano 1998 vostede xa optara á RAE, e naquel momento tiña de rival o recentemente desaparecido Fernando Fernán Gómez, agora tiña de rival a María Ángeles Álvarez, catedrática de lingua de Universidade de Alcalá de Henares. A cal deles lle tiña máis medo?
D.V. A verdade é que a vantaxe que ten a RAE é que isto non se entende como unha confrontación directa. No ano 1998, eramos tres candidatos, pero chegamos á última votación Fernán Gómez e mais eu. Pero eramos dous candidatos cunhas diferenzas profundas, empezando pola idade, el tiña 30 anos máis ca min. E algo parecido aconteceu agora, o meu perfil non era coincidente co da outra candidata. A min non me gusta falar de contrincante porque de feito nin sequera coñecín persoalmente a Fernán Gómez, nin coñezo a outra candidata.

A.C. Como funciona a Academia?
D.V. Ben, a Academia agora é un centro de traballo intenso. É como un centro de investigación da lingua, onde hai en persoal moitísimos filólogos, informáticos, bibliotecarios que están traballando baixo as directrices do Pleno da Academia. Estes científicos da lingua esmiúzan os traballos e créanse comisións de tipo temático, (comisión de linguaxe científica, comisión de dicionario, comisión de gramática, comisión de español urxente cara aos medios de comunicación…). Traballamos todos os xoves entre os meses de outubro a xuño nas comisións de mañá e logo á tarde hai dúas sesións do Pleno. Agora mesmo temos unha coordinación magnífica coas academias iberoamericanas, e temos reunións conxuntas ben aquí ou en Iberoamérica.
A min este nomeamento chégame nun momento moi bo da miña carreira profesional, en que aínda me encontro nunha forma física razoable e tamén mental. A.C. E vostede que fai na academia, limpa, fixa ou dá esplendor? D.V. En fin, a miña muller di que o de limpar non me vai moito, eu penso que dar esplendor tampouco, así que quedo co de fixar.

A.C. Cambiando de tema, e dada a actualidade do tema, teño que facerlle unha pregunta obrigatoria, ¿que pensa do tema da Cidade da Cultura?
D.V. En fin, sobre ese tema acabo de publicar un artigo no xornal El País, e o que eu dicía aí é produto dunha reflexión. Eu pasei a primeira quincena de outubro nos EEUU, en Nova York primeiro e logo en Harvard, e o primeiro día que cheguei estaba no hotel facendo tempo antes de durmir, puxen o televisor e atopeime cunha reportaxe dunha hora sobre a Cidade da Cultura, onde se presentaba aquilo como un acontecemento arquitectónico e cultural de primeira magnitude, dicindo que non había neste momento nada semellante en ningunha parte. E isto foi posto nunha cadea de TV norteamericana para Nova York e en hora punta. Hai un fenómeno que obviamente é discutible, que é a arquitectura como espectáculo. Nesta época da chamada posmodernidade, a arquitectura está tomando un enorme pulo dentro das artes, cunha certa terxiversación do que antes se entendía por arquitectura, que era unha arte funcional, en cambio agora está tomando pulo como espectáculo. Pero non se pode dicir que isto sexa a primeira vez que ocorre. Por exemplo, Santiago é unha cidade medieval pero tamén é barroca, e a arquitectura barroca é moito de espectáculo. Basta con fixarse na praza das Praterías, onde hai un edificio que é só un decorado, ten un fondo de dous metros porque se trataba só de facer un gran decorado de pedra para pechar a praza, é dicir, que o barroco xa xogou con isto da arquitectura como espectáculo.
Entón, por exemplo o Guggenheim, que foi concibido como a sucursal ou a franquía do museo norteamericano, non é ben un museo, non ten colección propia, e as exposicións que hai nel non é o que a xente vai ver cando vai a Bilbao, senón que o que vai ver é o edificio.
Nese sentido Peter Eisennman é un arquitecto dunhas características absolutamente irrepetibles, unha figura intelectualmente moi apreciada, como un intérprete da arquitectura posmoderna desde a chamada deconstrución; un arquitecto que non fixo moita obra pero que ten un prestixio como teórico da arquitectura posmoderna extraordinario. E o que eu puiden apreciar fóra de aquí é que todo o mundo está expectante por este proxecto, e por outra parte este proxecto está nun punto de non retorno, e se non se levase adiante, quedaría como o monumento á incapacidade de Galicia de non rematar unha obra como esta. Eu estou razoablemente convencido de que se se xestiona ben o que queda do proceso, vai ser un proxecto rendible, que lle vai dar a Galicia no mundo da arte moita relevancia. Neste momento non hai nada en Galicia que poida ter o mesmo efecto, e esta é a miña opinión ao respecto.

A.C. Seu pai era xuíz, ¿que lembranzas ten da profesión de seu pai? ¿Nunca o quixo orientar a vostede cara ao campo do dereito?
D.V. Pois si, meu pai foi xuíz primeiro, acabou xubilado como maxistrado e eu vivín desde neno un ambiente moi vencellado á xustiza. Incluso ás veces había cousas da miña familia que eu non entendía de neno e que logo entendín como condicionamentos da función xudicial de meu pai. Por exemplo, meus pais mantiñan unha vida social moi reducida, aquilo comparado cos pais dos outros compañeiros resultábame chocante, logo deime conta de que era unha maneira de preservar unha independencia que doutro xeito non se conseguiría preservar.
A verdade é que el nunca me condicionou, pero sei que meu pai levaría unha satisfacción moi grande se eu fixese a carreira de Dereito. Pero tampouco nin el nin miña nai mostraron desagrado porque eu fixese unha carreira como Filosofía e Letras, e iso que nese momento era unha carreira cunha consideración moi baixa nas familias.
Do que si teño a alegría é de que a miña filla saldou esa débeda, tanto en relación con meu pai, seu avó paterno, como con seu avó materno, que tamén era avogado. E ela fixo esa elección sen ningún tipo de condicionamento, todo o contrario, a min agradoume que nin ela nin seu irmán quixesen ser filólogos porque a miña muller é filóloga tamén e eu penso que con dous xa abonda na familia.

A.C. De todas as ocupacións profesionais que tivo e ten, como docente, como investigador, como reitor, como académico, ¿cal é a que máis o enche profesional e persoalmente?
D.V. Así por orde, o primeiro que me satisfai é a actividade de lector, logo a docencia gústame moitísimo, e a xestión universitaria, especialmente o período de reitor foi magnífico, foi unha regalía, o máximo ao que eu podía aspirar e polo tanto gocei moitísimo daqueles oito anos. E agora na RAE ábrese unha etapa da que non podo aínda falar, pero eu vou con moitas ilusións porque paréceme que alí tamén estarei ben situado, e que vou poder traballar de maneira moi grata para min e útil para a Academia.

Mar Vivero. Avogada